Esasen kat irtifakı kurulu bulunan bir gayrimenkulün inşaatının tamamlanmasını müteakiben bağımsız bölüm maliklerinden herhangi birinin başvurusu sureti ile kat mülkiyetine geçilmesi gerekir,ancak bu günümüzde pek uygulanır olmaktan çıkmakla birlikte,apartman şartlarında kat maliklerinin bir araya gelip, uzlaşı sağlamaları pek mümkün görünmemektedir.Maddi açıdan da binanın yapı kullanım izin belgesi (iskan raporu) alınması ve binanın cinsinin tashih (değiştirilmesi) edilmesi gerektiğinden kat malikleri açısından külfet oluşturmaktadır,hatta büyük illerde dahi kat mülkiyeti kurulu bina sayısı çok cüzi miktarda bulunmaktadır.

             Genel olarak binaların büyük bir çoğunluğunda kat irtifakı kurulu olmakla birlikte,cüzi miktarda olsa da bir kısmı da arsa hissesi üzerinde tasarruf edilmektedir.Kat mülkiyeti tesis edilmiş olan bina sayısı son yıllarda elektrik ve su aboneliği v.s için zorunlu tutulduğundan yavaş yavaş artmaktadır.Ayrıca kooperatif ve TOKİ konutlarının hemen hemen tamamı kat mülkiyetine tabidir.Samsun’da kooperatif binalarının dışında kat mülkiyeti kurulu bina sayısı oldukça azdır,Samsun’daki binaların çok büyük çoğunluğu kat irtifakından tasarruf edilmektedir.

             Bunun bir diğer nedeni de inşaat müteahhitlerinin bağımsız bölüm satışları esnasında alım satım değerini düşük göstermek için arsa payı (kat irtifakı) üzerinden satış yapmalarıdır.Daha sonra da binayı bitirip teslim ettiklerinde, kat malikleri arasında da birlik beraberlik bulunmadığından kat mülkiyeti tercih edilmemektedir.Kat malikleri zorunlu olmadıkça (elektrik ve su aboneliği v.s gibi) yapı kullanma izin belgesi alıp,kat mülkiyetine geçmemektedirler.Keza kat mülkiyeti tesisi için binanın tüm bağımsız bölümlerinin yapı kullanma izin belgesi (iskan ruhsatı) alınması icap etmektedir.Günümüzde hükümetlerce zorunlu kat mülkiyetine geçilmesi için kanun tasarıları hazırlanmaktadır. Kat mülkiyeti iki şekilde kurulur.Birincisi binanın yapısı tamamlandığında doğrudan,ikincisi ise kat irtifakı kurulu bulunan binanın bitiminden sonra kat irtifakı kat mülkiyetine dönüştürülür.